Türkiye’de çocuk adalet sistemine yönelik kapsamlı bir değişiklik gündemde. Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde hazırlanan yeni düzenleme, suça sürüklenen çocuklara yönelik cezai yaklaşımı önemli ölçüde değiştirmeyi hedefliyor.
Hazırlanan rapora göre, çocuk suçlarına ilişkin yeni bir kanun teklifinin Meclis’e sunulması bekleniyor. Bu kapsamda cezai ehliyet yaşının 10’a düşürülmesi ve ağır suçlarda daha sert yaptırımların uygulanması planlanıyor.
Cezai Ehliyet Yaşı 10’a Çekilebilir
Yeni düzenleme ile özellikle cinayet ve cinsel saldırı gibi ağır suçlarda çocuklara uygulanan cezalarda indirimin kaldırılması gündemde. Bu değişiklikle birlikte, “çocuk” olmanın otomatik bir ceza indirimi sağlamaması hedefleniyor.
Bununla birlikte sistemin yalnızca cezalandırmaya değil, çocukların topluma kazandırılmasına odaklanan bir yapıya sahip olması planlanıyor.
Ailelere Yeni Sorumluluklar Geliyor
Düzenleme kapsamında ailelerin sorumluluğu da artırılıyor. 16 yaş altındaki çocukların suça karışması durumunda mahkemeler;
Çocuğun denetimini sağlama
Belirli saatlerde evde bulunmasını temin etme
Rehabilitasyon süreçlerine katılım
gibi yükümlülükler getirebilecek. Bu kurallara uymayan aileler için para cezası ve bazı durumlarda hapis cezası da gündemde.
Ağır Suçlarda “Çocuk İndirimi” Kaldırılıyor
Yeni modelde cinayet, tecavüz ve cana kast gibi ağır suçlarda cezaların yetişkinlere benzer şekilde uygulanması planlanıyor. Ayrıca çocukları suç işlemeye yönlendiren organize yapılara yönelik cezaların da ağırlaştırılması hedefleniyor.
Araştırma: Çocukların %60’ı Suçun Sonucunu Bilmiyor
Meclis Komisyonu tarafından yapılan araştırma dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. 607 çocukla yapılan çalışmada:
%60’ı işlediği suçun sonuçlarını bilmediğini
%51,1’i okulu bıraktığını
%40’ı fiziksel şiddete maruz kaldığını
%26,9’u silah veya bıçakla tehdit edildiğini
ifade etti.
Bu veriler, çocukların suça sürüklenmesinde eğitim eksikliği, sosyal çevre ve şiddetin önemli rol oynadığını ortaya koyuyor.
Amaç: Cezadan Çok Rehabilitasyon
Yeni sistemde “diversiyon” benzeri uygulamalarla çocukların mahkemeye çıkmadan önce rehabilitasyon süreçlerine dahil edilmesi planlanıyor. Bu kapsamda:
Mağdurdan özür dileme
Zararın telafi edilmesi
Eğitim programlarına katılım
gibi adımlar ön plana çıkacak.
