İsrail-İran hattında artan gerilimle birlikte, İsrail altı günde çok kez vatandaşlarına ‘sığınaklara gidin’ çağrısında bulundu. Ülkede hem bireysel evlerde hem de kamuya açık alanlarda binlerce sığınak bulunuyor. İsrail yasaları, özellikle son yıllarda inşa edilen tüm konutların bünyesinde “güvenli oda” (mamad) olarak bilinen betonarme bir sığınak bulundurulmasını zorunlu kılıyor. Peki bu sığınaklara dair neler biliniyor?
İsrail’in İran’a yönelik 13 Haziran günü başlattığı saldırıların ardından İran’ın da düzenlediği misilleme saldırılarıyla birlikte bölgede gerginlik had safhaya ulaştı. İsrail-İran hattındaki karşılıklı saldırılar sürerken, İran’da 200’ü aşkın, İsrail’de 20’yi aşkın kişi hayatını kaybetti.
İsrail İç Cephe Komutanlığı (Home Front Command), halkı olası saldırılara karşı sürekli olarak hazırlıklı olmaya çağırıyor ve sığınak kullanımına dair düzenli bilgilendirme yapıyor. Roket ve füze saldırısı ihtimaline karşı ülke genelinde siren sistemleriyle birlikte mobil uygulamalar da devrede.
100 BİNDEN FAZLA SIĞINAK VAR
Toplamda 100 binden fazla sığınak olduğu tahmin edilen ülkede, şehir planlaması da bu sistem üzerine kurulu. Okullar, hastaneler ve alışveriş merkezleri gibi toplu kullanım alanlarında büyük kapasiteli sığınaklar yer alıyor. Ayrıca kamuya açık bahçelerde, kaldırımların altında ve parkların çevresinde de erişime açık yer altı sığınakları bulunuyor.
Özellikle kuzeyde Lübnan sınırına yakın kentlerde ve güneyde Gazze çevresinde yaşayanlar, neredeyse günlük hayatlarının bir parçası olarak bu sığınaklara başvuruyor.
Bu bölgelerde saldırı anında sığınaklara ulaşmak için sadece 10 ila 30 saniye arasında bir sürede harekete geçilmesi gerekebiliyor.
İsrail hükümeti, son yıllarda artan tehditler nedeniyle sığınak altyapısına milyonlarca dolarlık bütçeler ayırıyor. Ancak bazı sivil toplum kuruluşları, özellikle eski yerleşim bölgelerinde hâlâ yetersiz koruma altyapısı olduğunu ve sığınakların bakımının ihmal edildiğini belirtiyor.
İsrail basınında yer alan haberlere göre sığınaklar için gerekli şartlar şöyle:
-En az 9 metrekare iç alan
-Tavan yüksekliği en az 2,5 metrekare
-Dış duvar kalınlığı: 25-30 cm, iç duvarlar: 20cm
-Betonarme ve çelik kapı + zırhlı pencere
-Havalandırma sistemine 2010’dan beri kimyasal/biyolojik filtre zorunluluğu eklendi.
-Ayrıca elektrik ve iletişim prizleri bulundurma gerekliliği geldi.
-Duvar, tavan ve döşeme sürekli dökülen beton şeklinde olmalı, kiriş veya kolon içeremez.
Elektrik kesilmesine karşı jeneratör/akü desteği, içeride minimum 72 saat geçirecek şekilde su, kuru gıda ve ilk yardım kitleri bulunur.
1992’den sonra inşa edilen evlerde sığınak yapılması zorunlu, ancak halen çoğu eski evde sığınak bulunmuyor. Bazı verilere göre, evlerin yüzde 60’ında sığınak yok.
Siren sistemiyle vatandaşların saniyeler için sığınaklara gitmesi bekleniyor. Örneğin, Tel Aviv’de uyarı sirenleri çaldıktan sonra vatandaşların 60-90 saniye içinde sığınaklara gitmesi isteniyor. Gazze sınırındaki yerlerde 10-15 saniyede, Lübnan sınırına yakın bölgelerde ise bu süre 30 saniye.
Kaynak:TV100
