2008 sonrası ilk kez sigortalı olanlar için emeklilik şartları, maaş kesintileri uygulamaları tekrar gündeme geldi. Peki, 2008 sonrası sigorta girişi olanların emeklilikte karşılaşacağı senaryolar neler? SGK uzmanı Emin Yılmaz, çalışan emeklilerin maaş kesintisiyle ilgili kritik açıklamalarda bulundu.
Türkiye’de emeklilik sistemine dair düzenlemeler milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiriyor. Özellikle 1999 ve 2008 yıllarındaki köklü değişikliklerin ardından, Ekim 2008’de yürürlüğe giren yasa ile emeklilik hesaplamaları yeniden şekillendi. Bu çerçevede, “çalışan emeklinin maaşı kesilir mi?” sorusu yeniden gündeme taşındı.
Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz, Milliyet’e yaptığı açıklamada, çalışan emekliler için uygulanan kesintilere dair detayları paylaştı:
Sosyal Güvenlik Destek Primi nedir?
Emin Yılmaz, “Sosyal Güvenlik Destek Pirimi belirli yaş, sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısı şartını yerine getirip emeklilik ve yaşlılık aylığı bağlanan sigortalıların yaşlılık aylığı kesilmeden hizmet akdine tabi çalışmaları halinde işverenlerinden alınan primdir” açıklamasında bulundu.
Yani, özel sektörde çalışan emeklilerin maaşları kesilmezken, işçi ve işveren payı üzerinden SGDP kesintisi yapılmaktadır.
Şirket ortağı veya esnaf olanın maaşı kesiliyor mu?
Yılmaz’a göre; “Emekli olup şirket ortağı veya esnaflık yaparsa emekli maaşından herhangi bir kesinti olmamaktadır. 2016 yılından öncesinde kesinti mevcut iken belirtilen tarihten itibaren buradaki kesinti kaldırılmıştır.”
Kamuda çalışan emekliler i̇çin durum ne?
Emin Yılmaz, “Kişi eğer emekli olduktan sonra kamu kurum ve kuruluşlarında görev yaparsa emekli maaşını kestirmek zorundadır” diyerek önemli bir ayrımı vurguladı. Özel sektörde çalışanlardan ise sadece SGDP kesintisi yapılmakta.
Ekim 2008 sonrası sigortalılar i̇çin emeklilik sistemi değişti
2008 sonrası işe giren bireyler için emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde 60’tan başlayarak 7200 prim günü koşuluyla 65 yaşına kadar çıkabiliyor. Bu kişiler çalışmaya devam ederse, maaşları kesiliyor.
Yılmaz, “Ekim 2008 sonrası işe girip emekli olanların yasal düzenlemede tekrar bir işe girip çalışmaya başlamaları durumunda emekli maaşları kesilmektedi” dedi.
2008 sonrası i̇lk emekliler ne zaman? İşte i̇ki farklı örnek
Yılmaz, iki çarpıcı örnekle konuyu açıkladı:
Örnek 1: “1969 doğumlu ve Ekim 2008 döneminde ilk defa sigortalı olan bir erkek aralıksız 7200 gün çalışmış ise 60 yaşında emekli olmaktadır. Ekim 2029 döneminde emekli olacaktır.”
Örnek 2: “1990 doğumlu ve Ekim 2008’de sigortalı olan bir erkek çalışanın emeklilik şartı 7200 gündür… 60 yaşına 2050 tarihinde girdiğinden dolayı bu tarihe kadar beklemesi gerekmektedir.”
Yılmaz ayrıca, “Çalışma hakkı bize anayasadan ve iş kanunumuzdan gelmektedir. İlerleyen süreçte yasal düzenleme ile bunun ortadan kalkacağı kanaatindeyim” ifadelerini kullandı.
