Son 150 yılda insanlık tarihinde dikkat çekici bir fiziksel büyüme yaşandı. Ancak bilim insanlarına göre bu artış artık yavaşlıyor, hatta bazı bölgelerde tersine dönme riski taşıyor. Araştırmalar, bu değişimin en önemli nedenlerinden birinin İklim Değişikliği olabileceğini ortaya koyuyor.
ABD’de California Üniversitesi bilim insanları tarafından yapılan yeni bir çalışma, yüksek sıcaklık ve nemin çocukların gelişimini henüz anne karnındayken bile olumsuz etkileyebileceğini gösterdi.
Anne Karnında Başlayan Risk
Araştırmada, iklim değişikliğine karşı en savunmasız bölgelerden biri olan Güney Asya’da 5 yaş altı yaklaşık 200 bin çocuk incelendi. Elde edilen verilere göre, gebelik sürecinde 35°C üzeri sıcaklık ve yüksek neme maruz kalan çocukların boylarının, yaşıtlarına göre ortalama %13 daha kısa olabileceği belirlendi.
Uzmanlara göre doğumdan 5 yaşına kadar olan boy gelişimi, çocuğun genel sağlık durumu ve yaşam kalitesi açısından kritik bir gösterge olarak kabul ediliyor.
Araştırmanın baş yazarı Katie McMahon, “Artan sıcaklık ve nem, çocukların büyümesini doğrudan etkileyebilir. Önümüzdeki yıllarda bu durumun küresel etkileri daha da belirgin hale gelebilir” dedi.
Küresel Risk Büyüyor
Birleşmiş Milletler verilerine göre dünya genelinde yaklaşık 1 milyar çocuk, iklim değişikliğinin etkileri nedeniyle yüksek risk altında bulunuyor. Özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerde bu etkilerin daha belirgin olması bekleniyor.
Tarih Boyunca Boy Değişimi
Bilimsel araştırmalar, insan boyunun tarih boyunca çevresel ve ekonomik koşullara bağlı olarak değiştiğini gösteriyor. Örneğin tarıma geçiş döneminde ortalama boyda düşüş yaşanırken, sanayi ve modern tıp sayesinde 20. yüzyılda ciddi bir artış görüldü.
Richard Steckel tarafından yapılan çalışmada, Avrupa’da 17. yüzyılda ortalama boyun ciddi şekilde düştüğü ve bunun şehirleşme, hastalıklar ve “Küçük Buz Devri” gibi faktörlerle ilişkili olduğu ortaya kondu.
Modern Dünyada Büyüme Duraksıyor
Günümüzde ise bazı gelişmiş ülkelerde boy uzamasının durduğu hatta gerilediği gözlemleniyor. Dünyanın en uzun boylu toplumu olarak bilinen Hollanda’da bile son yıllarda ortalama boyda düşüş kaydedildi.
Uzmanlara göre bu durum; beslenme alışkanlıkları, göç, çevresel faktörler ve çocukluk çağı obezitesi gibi birçok değişkenle ilişkili.
Eşitsizlik ve Çevresel Etkiler
Araştırmalar, sosyoekonomik eşitsizliklerin de fiziksel gelişim üzerinde büyük rol oynadığını ortaya koyuyor. John Komlos, sağlık hizmetlerine erişim ve beslenme kalitesinin toplumların boy ortalamasını doğrudan etkilediğini belirtiyor.
Ayrıca Kuzey ve Güney Kore örneğinde olduğu gibi, yaşam koşulları arasındaki farkların ortalama boy üzerinde belirgin etkiler yarattığı görülüyor.
Gelecek İçin Uyarı
Uzmanlar, özellikle sıcaklık ve nem artışının hızlı olduğu bölgelerde yaşayan toplulukların daha büyük risk altında olduğuna dikkat çekiyor. İklim değişikliğinin kontrol altına alınamaması durumunda, insan fiziksel gelişiminde küresel ölçekte gerileme yaşanabileceği ifade ediliyor.
