Donald Trump, ABD ile İran arasında kritik bir dönemeçte iki haftalık ateşkes kararı alındığını duyurdu. Açıklama, küresel piyasalarda ve uluslararası siyasette önemli yankı uyandırdı.
Trump, Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, tarafların “kesin bir barış anlaşmasına çok yaklaştığını” belirterek müzakerelere zaman tanımak amacıyla geçici ateşkesi kabul ettiğini açıkladı.
Bu karar, ABD’nin İran’a yönelik geniş çaplı saldırı tehdidinin son saatlerinde geldi. Daha önce Washington saatiyle 7 Nisan 20.00’ye kadar süre veren Trump, İran’ın enerji ve ulaşım altyapısını hedef alabilecek büyük bir operasyon sinyali vermişti.
Hürmüz Boğazı Şartı ve Kritik Denge
Ateşkesin en önemli şartlarından biri, Hürmüz Boğazı’nın ticari gemi trafiğine tamamen açılması oldu. İran yönetimi bu şartı kabul ettiğini açıklarken, boğaz üzerindeki kontrolünü koruyacağını da vurguladı.
Bu gelişme, Trump’ı zor bir ikilemden çıkardı. ABD Başkanı ya askeri operasyonla gerilimi tırmandıracak ya da geri adım atarak siyasi risk alacaktı. Ateşkes kararı, bu iki seçenek arasında geçici bir çıkış yolu sundu.
Piyasalarda İlk Tepki: Petrol Geriledi
Ateşkes kararı, küresel piyasalarda da etkisini gösterdi. Petrol fiyatlarının yeniden varil başına 100 doların altına gerilemesi ve ABD borsalarında vadeli işlemlerin yükselmesi, piyasalarda temkinli bir iyimserlik yarattı.
ABD İç Siyasetinde Tepkiler
Trump’ın sert söylemleri ve İran politikası, ABD iç siyasetinde de tartışma yarattı. Demokrat kanattan Chuck Schumer ve Joaquin Castro gibi isimler sert eleştirilerde bulunurken, bazı Cumhuriyetçiler de açıklamaları “aşırı” buldu.
Cumhuriyetçi isimlerden Ron Johnson olası bir saldırıyı “büyük hata” olarak değerlendirirken, Lisa Murkowski ise bu tür tehditlerin müzakere yöntemi olarak kabul edilemeyeceğini ifade etti.
Zorlu Müzakere Süreci Başlıyor
Önümüzdeki iki haftalık süreçte tarafların kalıcı bir anlaşmaya varmak için müzakere masasına oturması bekleniyor. İran tarafı, ABD’nin asker çekmesi, yaptırımların kaldırılması ve savaş zararlarının tazmini gibi talepler içeren 10 maddelik plan sundu.
Ancak uzmanlara göre, bu şartların tamamının kabul edilmesi zor görünüyor. Bu durum, müzakere sürecinin oldukça çetin geçeceğine işaret ediyor.
Geçici Rahatlama, Kalıcı Belirsizlik
Ateşkes, kısa vadede gerilimi düşürse de kalıcı bir çözüm anlamına gelmiyor. İran’ın nükleer programı, bölgesel etkisi ve Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü gibi kritik başlıklar hâlâ belirsizliğini koruyor.
Uzmanlar, bu sürecin yalnızca bir “nefes alma” arası olduğunu ve asıl sınavın önümüzdeki müzakerelerde verileceğini belirtiyor.
BBC Türkçe
